De elites in Europa zijn in een dodenmars gestapt: het militaristisch beleid van de EU en het gebruik van havens voor wapentransporten naar oorlogsgebieden. Vrijdag 6 februari jl. waren vooral de vakbondsacties in de Italiaanse havens aan de beurt. Onder het thema “havenarbeiders werken niet voor de oorlog” protesteerden de voorbije jaren en maanden duizenden mensen in meer dan twintig Europese havens (foto), vooral langs de Middellandse Zee, tegen de bloedige oorlogen in onze buurlanden Oekraïne en Palestina.
Het zwaartepunt van de protesten van de havenarbeiders ligt in Zuid-Europa vnl. rond de Middellandse Zee. In Griekenland zijn al maanden acties bezig van de Griekse vakbonden en de linkse partijen tegen de oorlogskoorts in Europa. In het noorden van Europa blijft het stil.
De acties werden op 6 februari jl. gecoördineerd door de vakbonden van Italië, Griekenland, Spanje, Marokko, Turkije. De vakbonden zien een groeiende herbewapening ten koste van sociaal beleid en de democratische rechten. Europese leiders stellen openlijk dat ze zich voorbereiden op een oorlog met Rusland.
De syndicale organisaties verzetten zich tegen het gebruik van de havens voor militair materiaal dat de oorlogshysterie belichaamt. De vakbonden organiseerden vroeger al en ook nu acties in de havens van Griekenland (Piraeus), Spanje (Bilbao), Italië (Genua, Livorno, Ravenna, Triëst).
Vrijdag jl. lag de nadruk op Italië. In Livorno verhinderde een havenblokkade dat een schip van de Israëlische rederij ZIM kon aanmeren. Het moest voor de kust wachten. Twee andere ZIM-schepen konden de havens van Genua en Venetië niet binnenvaren en moesten uitwijken naar andere havens in Frankrijk en Slovenië.
Een schip van de Zwitserse rederij MSC, dat vanuit Israël kwam, werd de toegang tot de haven van Ravenna geweigerd. Ook dit schip keerde terug naar Slovenië.
Het autonoom havenarbeiderscollectief CALP (Collectivo Autonomo Lavoratori Portuali) heeft een nieuwe stap aangekondigd. CALP bereidt een observatiepost voor om de “transparantie, ethische duurzaamheid en veiligheid van de havenarbeiders” te bewaken. Genua zou haar haven officieel tot “vredeshaven” moeten uitroepen.
Het koppelen van de strijd tegen militarisme en de veiligheid en sociale belangen van de werknemers is allesbehalve willekeurig. Ten eerste brengt het transport van goederen zoals munitie praktische gevaren met zich mee voor de arbeiders die ze moeten laden. Ten tweede leidt het huidig versneld militarisme tot een enorme geldverspilling aan wapens en het leger. Zo ontstaat een gebrek aan salarissen en pensioenen, de gezondheidszorg, en sociale voorzieningen. CALP stelt dat “militarisme een politiek-economisch maneuver is van de Europese heersende klasse tegen de werknemers en de armen”.
Militarisme en afbraak van de sociale zekerheid en de lonen zijn de januskop die zich richt tegen de samenleving, het leefmilieu en de werkende bevolking.
In Italië protesteerden ook de havenarbeiders tegen het door de neofascistische premier Georgia Meloni gelanceerde veiligheidsdecreet. Dat beperkt de mogelijkheden tot protest (onder meer preventieve opsluiting van manifestanten) een logisch gevolg van het militarisme van de EU dat verzet tegen oorlog moet onderdrukken.
De sterke internationale deelname van de havenarbeiders in Zuid-Europa maakt duidelijk dat de “strijd tegen oorlog en de oorlogseconomie één van de centrale thema’s is voor de toekomst van Italië en Europa”, aldus CALP.
Hopelijk putten de Vlaamse havenvakbonden, en ruimer deze in het noorden van Europa, inspiratie om zich aan te sluiten bij wat er leeft bij de Zuid-Europese havenarbeiders en vakbonden tegen het gebruik van de havens voor oorlogsdoeleinden, militarisme en de daarmee gepaarde sociale afbraak en sociale ongelijkheid.
Bron: Junge Welt, Jörg Kronauer, 9 februari 2026.
